Residentieel programma

pathway10smallEr zijn 2 leefgroepen van elk maximum 8 jongeren, die samen deelnemen aan het jeugdpsychiatrisch en orthopedagogisch behandelprogramma voor jongeren met emotionele en psychosociale problemen en druggebruik. Na de aanmelding en een kennismakingsgesprek wordt de opnamevraag geëvalueerd en komt een jongere al dan niet op de wachtlijst voor opname. Zodra er plaats is, komt de jongere in de leefgroep terecht en participeert aan het behandelprogramma op Pathways.

De residentiële behandeling kan gezien worden als een overgangsfase gericht op het verder uitbouwen van een drugsvrij leven. Die overgangsfase is een oefenperiode waarin de jongere experimenteert met ander gedrag. De jongere en zijn/haar gezin is vastgelopen, verstrikt geraakt in een beeld van zichzelf dat ze incompetent of mislukt zijn. Ze zitten als het ware vast in een context van mislukking, een ‘status van incompetentie’. Het doel van opname is een context creëren waarin de jongere en zijn/haar gezin zichzelf op een andere manier ervaren, zichzelf in een andere context of in een andere status zien (een veranderingsproces). De situatie zal na een opname op Pathways nooit meer dezelfde zijn als voorheen.

Een residentiële omgeving schept een kans om een intensief programma aan te bieden waar de jongere tegelijk door zelf te ervaren en door feedback van leeftijdsgenoten kan oefenen en aan de slag gaat in een veilige omgeving. Om de opgedane ervaring tot iets van zichzelf te maken, is het belangrijk dat de jongere kan oefenen in de eigen omgeving, bijvoorbeeld tijdens het weekend.

Enkele algemene behandelprincipes worden hieronder toegelicht:

Jongeren hoeven bij de start van de behandeling niet gemotiveerd te zijn om te stoppen met druggebruik. Het is voldoende dat ze aanwezig willen zijn, dat ze open staan voor het behandelaanbod en geïnteresseerd raken in wat Pathways hen te bieden heeft. Pathways ziet het als onze opdracht om jongeren te motiveren om te stoppen met drugs en om een drugvrije levensstijl te promoten. We vragen van hen een minimum engagement van 12 weken om zichzelf en ons de kans te geven een veranderingsproces op gang te trekken. Tijdens een teambespreking en daaropvolgend adviesgesprek met jongere en context, worden verdere behandelafspraken gemaakt. Een opname duurt zo lang als nodig, nooit langer dan nodig, met minstens om de 2 maanden een uitgebreid reflecteren tijdens de evolutiebespreking.

Op Pathways is druggebruik niet toegelaten. Enkel volledig stoppen met drugs en alcohol maakt de jongeren vatbaar en gemotiveerd voor behandeling en laat toe om te werken rond het druggebruik en de emotionele, relationele en gedragsproblemen. Zo wordt het voor de jongeren mogelijk om eigen keuzes te maken en om hun leven in handen te nemen, zodat zij terug een constructieve rol kunnen opnemen in hun gezin, hun school en de maatschappij.

Tijdens de behandeling op Pathways staat de therapeutische relatie centraal en het behandelteam investeert actief in het opbouwen van die therapeutische relatie.

Tijdens de observatieperiode op Pathways gebeurt er een uitgebreid assessment van verschillende domeinen: vanuit een kracht- en oplossingsgericht model wordt gekeken naar het functioneren van de jongere, zowel tijdens samen leven in de leefgroep als tijdens deelname aan het therapieprogramma, psychodiagnostisch onderzoek en ziekenhuisschool.

Het druggebruik

Het behandelteam wil samen met de jongere zicht krijgen op het ontstaan van de drugproblematiek. Welke middelen gebruikt de jongere, sinds wanneer, welke betekenis heeft het druggebruik voor de jongere, welke factoren houden het druggebruik in stand en wat moet er veranderen om de slaagkansen van de jongere om te stoppen met gebruik te optimaliseren. Welke problemen heeft het druggebruik met zich meegebracht voor de eigen ontwikkeling, voor het functioneren thuis, op school en in de maatschappij. Er wordt een bilan opgemaakt van de gevolgen van het druggebruik op de verschillende terreinen en risicofactoren worden in kaart gebracht. De jongere wordt aan het denken gezet over het eigen verslavingstraject, er wordt gewerkt rond het ontkennen en het rationaliseren van de drugproblematiek en de jongere wordt gemotiveerd om aan de problemen te werken.

De jeugdpychiatrische problematiek

Bijkomende jeugdpsychiatrische problemen en/of psychologische of socio-emotionele moeilijkheden die de drugproblematiek verder compliceren worden in kaart gebracht. Naast de aanpak van het druggebruik, dient tegelijk de eventueel bijkomende jeugdpsychiatrische problematiek te worden behandeld.

De adolescentaire ontwikkeling (ontwikkelingstaken)

Er wordt een bilan opgemaakt van de emotionele, gedragsmatige en relationele ontwikkeling van de jongere en nagegaan wat de opgelopen ontwikkelingsachterstand is. Hierbij wordt gekeken of het functioneren van de jongere leeftijdsadequaat is, welke de gezonde krachten en welke de beperkingen zijn en welke ondersteuning kan geboden worden om de ontwikkeling terug op gang te brengen. De kloof tussen de jongere en de volwassenen wordt verkleind door te investeren in de relatie en de bandopbouw. De sociale omgang met leeftijdsgenoten krijgt speciale aandacht en de mogelijkheid om in relatie te treden met niet-gebruikende jongeren wordt gestimuleerd.

Het gezin

Tijdens de opname van de jongere wordt intens met de ouders en de context gewerkt. Hierbij is er aandacht voor de factoren binnen het gezin die het druggebruik faciliteren of in stand houden. Samen met de ouders proberen wij zicht te krijgen op het gezinsfunctioneren, wij gaan na welke effecten het druggebruik van de jongere op het gezin en op de andere kinderen heeft gehad. Een belangrijke vraag is hoe wij de krachten in het gezin kunnen mobiliseren en de ouders bondgenoten kunnen maken in het behandelproces. Ouders worden tevens aangemoedigd deel te nemen aan de oudervergadering, waar ze in groep stilstaan bij relevante thema’s rond jongeren en drugs.

De school

Samen met de ziekenhuisschool gaan we na welke gevolgen het druggebruik op het schoolse functioneren van de jongeren heeft, welke hun huidige schoolse mogelijkheden zijn en welke veranderingen noodzakelijk zijn om een schoolse re-integratie te verwezenlijken.

Vrije tijd, ontspanning, vrienden

We zoeken samen met de jongeren naar alternatieven voor het druggebruik en gaan na welke vrijetijdsbesteding de interesse van de jongere (terug) kan wekken. Er wordt aandacht besteed aan weekendplanning en de betekenis van vrienden en vriendschap.

Tijdens de verdere behandeling op Pathways worden conclusies uit de observaties voortdurend bijgestuurd en diagnostiek wordt gezien als een dynamisch proces. Het behandelplan wordt aangepast volgens de noden van de jongere.